Pominięcie w testamencie nie zawsze pozbawia najbliższej rodziny ochrony. W określonych sytuacjach może powstać roszczenie o zachowek.
Kto może żądać zachowku?
Uprawnionymi są co do zasady zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy, którzy dziedziczyliby z ustawy. Roszczenie ma charakter pieniężny – nie oznacza automatycznego udziału we własności poszczególnych przedmiotów należących do spadku.
Jak ustala się wysokość?
Najpierw określa się udział, który przypadłby uprawnionemu przy dziedziczeniu ustawowym. Zachowek wynosi zwykle połowę wartości tego udziału, a w przypadku osoby trwale niezdolnej do pracy albo małoletniego zstępnego – dwie trzecie. Obliczenia wymagają ustalenia składu i wartości spadku oraz darowizn doliczanych do podstawy.
Kto odpowiada za zapłatę?
W pierwszej kolejności roszczenie kieruje się przeciwko spadkobiercom. W określonych sytuacjach odpowiedzialność mogą ponosić także zapisobiercy windykacyjni lub osoby obdarowane. Zakres odpowiedzialności zależy od kolejności i wartości uzyskanych przysporzeń.
Dlaczego nie warto zwlekać?
Roszczenie o zachowek ulega przedawnieniu. Przed wezwaniem do zapłaty warto zgromadzić testament, postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia, informacje o darowiznach i dokumenty pozwalające oszacować majątek.
Kiedy warto skonsultować sprawę?
Każda sprawa wymaga oceny dokumentów, terminów i indywidualnej sytuacji. Wczesna konsultacja pozwala dobrać właściwe żądania, zabezpieczyć dowody i uniknąć czynności, które mogą utrudnić późniejsze postępowanie.
Skontaktuj się z Kancelarią Radcy Prawnego Nikoli Brzeziny-Bacy w Lublińcu, aby omówić swoją sytuację.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Stan prawny: 15 października 2026 r.